Gelişimsel Kalça Çıkığı ( Displasizi )
- femur basi asetabuluma yaslandigi taraftan deforme olur (eger erken redükte edilirse bu deformasyon remodelasyon süresince geri dönüsümlüdür.),
Disloke kalçalarda redüksiyona engel olan sc. degisiklikler olusur. Bunlar;
- asetabulum içindeki pulvinar kalinlasir,
- lig.Teres uzar ve kalinlasir,
- transvers asetabuler lig. hipertrofiye olur,
- kalçanin inf. Kapsülü iliopsoas nedeni ile daralir ve artrografide kum saati görüntüsüne neden olur,
- asetabulum üst disinda kalinlasmis ve içe dönmüs labrum,
- asetabulum kikirdaginin kalinlasmasi (sig asetabulum),
- asetabulum obliklesir,
- asetabulum antevesiyonu artar,
Tedavi edilmemis 8 hastada 3 boyutlu MRI ile yapilan bir çalismada, pelvisin tüm iliak kanadinin mediale döndügü gösterilmistir.
Röntgende asetabulum medial duvarinin kalinlasmasiyla göz yasi damlasinin sekli degisir ve kalinlasir.
Bu degisiklikler bazi yazarlara göre 4 bazilarina göre de 8 yasina kadar müdahale edilirse reverzibldir.
Adultlarda tam disloke femur basi asetabulum üstüne kalinlasmis kapsülü ile dayanir. Basin sekli oval ve mediali düzlesmistir. Asetabulum fibröz doku ile dolu ve eklem kikirdagi ya azalmis yada yoktur. Femur proksimale yerlesmis, adeleler kisalmis ve kontrakte olmustur. Tam disloke adult kalçalarinda dej. degisiklikler genellikle hiç olusmazken sublukse kalçalarda ise daha erken yaslarda geç adölasan dönemde dej. degisiklikler olusur. Geç patolojik dej. degisiklikler ise, subkondral skleroz, kist olusumu ve osteofitler ve kikirdak kaybidir. Dej. erken dönemde ise asetabulum ve femurun yeniden yönlendirilmesi ile bu degisikliklerin önüne geçilebilir, ancak dej. geç dönemde ise olay irrevezibldir.
HASTALIGIN DOGAL SEYRI:
Y.D.’da kalça instabilitesi; yeni dogan dönemindeki instabil kalça, spontan redükte olabilir, disloke olabilir, sublukse yada displazik kalabilir. Instabil kalçada esas problem tanimlamadir.
Genellikle instabil kalça tanisi, Ortolani yada Barlow testlerinin (+) olmasiyla konur.
Barlow’un çalismasina göre; Barlow (+) kalçalarin %60’i 1. haftada, 2 ayda da % 88’i düzelir.
Coleman’a göre ise instabil kalça tanisi;
- Ortolani (+) olmasi,
- Asetabuler indeksin 40°’nin üstünde olmasi,
- Femur basinin perkins kadranina göre laterale deplase olmasi ile konur. Coleman instabil 23 kalçayi 3 yil takip etmis bunlarin;
5’i düzelmis,
9’u displastik kalmis,
3’ü sublukse kalmis,
6’si da disloke olmuslardir.
Yamamuro ve Doi; tedavisiz 42 Barlow (+) YD kalçasini takip etmis, sonuçta, % 57’si 5 ayda normale dönmüs.
Pratt asetabuler açinin artmasi ve asetabuler konkavitenin azalmasiyla tani koyduklari displasik kalçalarin tamamini tedavi edip 11 yil izledikleri 18 kalçadan sadece 3’ü displazik kalmistir.
YD döneminden sonra displazi, subluksasyon ve dislokasyon;
Displazi: Asetabulumun radyolojik olarak konkavitesi kaybolmus, oblisitesi artmis ve Shenton hatti intaktir.
Subluksasyon: Femur basi ile asetabulum arasindaki iliski azalmis ancak devam etmektedir.
Radyolojik olarak;
göz yasi damlasi genisler,
femur basi ile asetabulum arasindaki mesafe artar,
CE açisi açisi azalir
ve Shenton hattinin bozulmasiyla taninir.
Dislokasyon: Femur basi ile asetabule kikirdak arasinda hiç iliski kalmamistir.
Displazik kalçalar, agrili ve sikayete neden olan kalça olurlar. Eger tedavi edilmezlerse progressif olarak sublukse olurlar. Redükte ancak CE açisi 20°’nin altinda olan kalçalarin 22 yillik izlemleri sonunda artritik degisikliklerin oldugu görülmüstür. Halbuki ted. gören ve CE açisi normal olan GKÇ’lilerde 15 yillik izlemlerinde bu oran daha düsük bulunmustur. Tahminen dej. hastalik olusan kalçalarin % 20 – 50’sinde pr. subluksasyon yada residüel asetabuler displaziye sahiptir.
Sublukse kalçalar, tedavi edilmezlerse daima ilerde dej.’la sonlanir.
Disloke kalçalarda, genellikle dej. gelismez ve agri olusmaz. Bunlarin sikayetleri ekstremite esitsizligine bagli postural degisiklikler, artmis lordoz, ve bel agrisidir.
TANI:
1 - YENI DOGAN:
Ortolani
Barlow testleri
USG ile tani konur.
Muayene sirasinda çocuk rahat olmali, karni tok olmali ve ortam sicak olmalidir. Muayenenin hissedilerek yapilmasi önemlidir.
Barlow testi; redükte kalçalarda yapilir. Femur basi asetabulumdan disloke edilmeye çalisilir. Çocuk sirt üstü yatarken bas parmak medialde digerleri lateralde olacak sekilde kalçalar 90° fleksiyon ve adduksiyonda femur basi posteriora itilir ve basin yukari ve laterale çikmasina izin verilir. Sonra bu itme hareketi durdurulur ve basin asetabuluma spontan redükte olmasina izin verilir.
Ortolani testi; ters Barlow testidir. Çikik kalçalarda yapilir. Bir el karsi pelvisi tespit ederken digeri bas parmak medialde digerleri lateralde olacak sekilde kalça 90° fleksiyonda iken yavas yavas abduksiyona getirilir ve basin redüksiyonu sirasinda klunk sesi hissedilir. Bazi arastirmacilar asiri abduksiyonda bir klunk sesi duyduklarini söylemislerdir. Bu ses genellikle lig. teresten, fasia lata ve psoas tendonundan kaynaklanir Ortolaniden farklidir, Ortolani’deki klunk hissedilir, görülebilir ama duyulmaz.
2 – INFANT:
Yeni dogan döneminde redükte edilemeyen kalçalarda ilerki dönemlerde farkli muayene bulgulari otaya çikar;
Abduksiyon kisitliligi,
Uyluk kisaligi (Galeazzi sign),
Trokanter majörün proksimale ilerlemesi,
Pili asimetrisi (çikik olan tarafta kivrim sayisi fazladir),
Kalçanin piston bulgusu,
Bilateral çikiklarda tani zorlasir, en spesifik test Klisic testidir. Klisic testi; 2. parmak SIAS, 3. parmak trokanter majör üzerindeyken göbekten geçen çizgi ile ayni hattadir, çikik kalçalarda ise trokanter majör proksimalde oldugu için bu noktalar ayni dogrultuda degildir. Muayene eden kisi risk faktörlerini bilmeli ve muayene sirasinda daha dikkatli olmalidir. Bunlar;
- ilk çocuk,
- kiz çocuk,
- aile öyküsü
- tortikollis
- metatarsus adduktus,
- oligohidroamniosdur.
3 - YÜRÜYEN ÇOCUK:
Kisa ekstremite,
Etkilenmis taraf parmak ucunda yürür,
Abduktor topallama, Trendelenburg bulgusu,
Abduksiyon kisitliligi,
Bilateral olgularda iki tarafa salinarak (ördekvari) yürüyüs,
Kalça fleksiyon kontraktürüne bagli artmis lordoz.
İlgili Yazılar
Sayfalar: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Eğer yazıyı beğendiyseniz ya da ekleyecekleriniz varsa, lütfen yorumunuzu yazın veya RSS aboneliği ile yeni yazılardan anında haberdar olun.
Yorumlar
merhaba ben 3 ay önce sağ kalçamdan iğne oldum ve iğne sağ siyatik sinire denk gelmiş bacağımın dizden aşası uyuştu hiç his yok ayağımı oynatamıyorum ve çok sancı veriyor doktorlar 2 sene bekleyelim kendiliğinden iğleşir diyorlar iğleşmezse kalıcıdır diyorlar. benim merak ettiğim şu kol bacak kopuyor bunu yerine dikiyorlar ve çalışıyor küçücük bir iğnenin açtığı yarayı tamir edemiyorlar. böyle bir mantık olabilirmi
benim bi sorum olacak 31 yaşındayım ve sol kalcada cıkıklıgım var bununla ilgili tedavi yöntenleri ve türkiyede bu ameliyatların başarı oranı yardım ederseniz cok sevinirim şimdiden teşekkürler
ortopedist reply on Mayıs 25th, 2008:
protez uygulanmasından fayda görebilirsiniz