Diz Önü Ağrısı

 

Diz eklemi denince hemen akla yük taşıyan kaval ve uyluk kemikleri arasındaki ana eklem gelir. Aslında diz yakınmamalarının  önemli bir kısmını oluştururlar. Koşucular, atlayıcılar, bisikletçiler gibi dizi kıvrık pozisyonda bacağına yüklenen sporcularda diz kapağına aşırı bir yük biner. Bu aşırı yüklenme diz kapağının altındaki kıkırdak ve altındaki kemiğe aşırı yük biner ve ağrıya neden olur. Fakat bu bulguların çıkması için mutlaka sporcu olması gerekmez. Ev hanımlarından ofis çalışanlarına kadar çok geniş bir yelpazede de bu tür ağrılar görülür.

Diz önü ağrısı en çok ;

Merdiven inerken , merdiven çıkarken , diz çöküldüğünde , çömelip kalkıldığında,diz bükülü pozisyonda uzun süre oturulduğunda  olur.

Neden ağrı olur?

Dizin karmaşık yapısı çok hassastır. Ön diz ağrılarına etki eden çok sayıda faktör vardır. Diz eklemi anatomisi için ayrıntılı bilgi verdiğim sayfama ulaşmak için tıklayınız.

öçb anatomiDiz kapağının altındaki femur (uyluk)  kemiği eklem yüzeyi ile ilişkisi; yapısal olarak diz kapağı dışa dönük, yarı çıkık, çıkık veya yüksekte olabilir. Bu durum tüm yükün diz kapağının küçük bir bölgesine binmesine neden olur ve buradaki kıkırdağın hızla bozulmasına neden olur.  (Bakınız; diz kapağı dönüklüğü veya yarı çıkığı).

  • Yapısal olarak bacak dizilim bozukluğu

Medial plika bantı hastalığı;  diz içindeki normal eklem katlantısının kalınlaşarak diz büküldüğünde diz kapağına sürterek ağrı yapmasıdır.

  • Yaralanma
    • Aşırı antreman veya yüklenme

Bacak adelelerinde dengesizlik, zayıflık

Düz tabanlık ( pes planus)

 Diz önü ağrısında teşhis;

Eğer yukarıda anlatılan  pozisyonlarda diz kapağı ağrınız başlarsa neden olan hareketi yapmaktan vazgeçip dinlenin ve bir basit ağrı kesici alın ayrıca soğuk uygulama yapın. Eğer 1-2 güne kadar ağrınız geçmezse ve tekrarlıyorsa diz konusunda deneyimli bir ortopedist tarafından muayene için randevu alın.

Tanı için en değerli bulgular konuşma ve muayene ile elde edilir. Hastaların ağrılarının hangi pozisyonda arttığı, süresi çok değerli verilerdir. Sinema, tiyatro, uçak veya otobüs yolculukları gibi dizin uzun süreli sabit kaldığı durumlarda dizde ağrı ve huzursuzluk hissetmesine tiyatro bulgusu denir ve diz önü ağrısı için çok tipiktir.

Uzun süre spor yaptıktan sonra bırakan kişilerde de kas dengesizliğine bağlı ön diz ağrıları sıktır. Bu hastaların nerdeyse yüzde 90 ‘ı sadece muayene ile teşhis edilebilir.

Hastayla yapılan görüşme ve muayene sonrası ön diz ağrılarının nedenlerini ve ciddiyetini tespit için çeşitli radyolojik incelemeler gerekir. Diz kapağının pozisyonunu saptamak için diz kapağının çeşitli açılarda pozisyon röntgenleri, bilgisayarlı tomografi istenebilir. Diz kapağı ve altındaki kıkırdağın durumunun tespiti ve diz içindeki yapıların ( menisküs ve bağlar ) durumu için de MR ( Manyetik Rezonans) sıklıkla gerekir.

Diz önü ağrısında tedavi;

Tedavi;  ağrının nedenine göre yapılmalıdır.

Tendon, travmaya bağlı yaralanma, aşırı yüklenme antreman kökenli ön diz ağrılarında öncelikle İngilizce baş harflerin birleşiminden oluşan RICE ( İngilizce R: rest, I: Ice, C: Compress, E: Elevasyon)  protokolü (dinlenme-buz-elastik bandaj-yukarıda tutma) uygulanır. Ağrı azaldıktan sonra egzersiz başlanabilir. Sonrasında egzersizlere devam etmek hastalığın tekrarını engellemek için gereklidir. Cerrahi tedavilerin yeri çok sınırlıdır.

Diz kapağı pozisyonunun bozukluğuna bağlı ön diz ağrılarında daha uzun ve zorlu bir süreç vardır. Öncelikli tedavi fizyoterapi ve egzersiz tedavisidir. Burada klasik fizik tedaviden çok farklı bir fizyoterapi uygulanır. Diz kapağının hareketliliği için kas dengesi egzersiz programı yapılır. Fizik tedavi ile başarı oranı % 50-60 civarındadır. 3 ay fizik tedavi yapılmasına rağmen cevap alınamayan hastalarda cerrahi tedavi seçenekleri gündeme gelir.

Cerrahi tedavi olarak 2 temel seçenek vardır;

  1. 1. Artroskopik cerrahi; 2 adet 1 cm den küçük kesilerden cerrahi yapılır. Artroskopi ile bozulmuş kıkırdak parçalarının traşlanması canlandırılması yapılabilir. Artroskopik veya bazen çok küçük kesiler ile kıkırdak nakilleri yapılabilmektedir. Diz kapağının dışa devrik veya yarı çıkık olduğu durumlarda diz kapağını dışa doğru çeken kapsül artroskopik olarak kesilerek (Yan Gevşetme, Lateral Gevşetme) pozisyonunun düzeltilmesi sağlanır. Diz kapağının pozisyonunun tam düzelmediği durumlarda içteki kapsülün daraltılması da eklenebilmektedir. Bu tip artroskopiler sonrası hastalar 4 saat sonra yürüyerek ağrısız bir biçimde evlerine giderler ve bu operasyonda başarı

oranı % 80 civarındadır..

  1. 2. Yönlendirme cerrahisi; Artroskopinin başarılı olmadığı veya diz kapağının ileri çıkık / yarı çıkık , diz kapağının yukarıda veya aşağıda olması durumlarında diz kapağının anatomik kusurunu düzeltici kemik operasyonları gerekebilir. Bu

konuda en popüler operasyon “Fulkerson Osteotomisi” dir. Bu operasyonda diz kapağı kemiğinin alt bağlantısında bulunan lif (patellar tendon)  kaval kemiğine yapışma yerinin içe ve öne / yukarı veya aşağı kaydırma olanağı vardır. Böylece diz kapağı pozisyonu düzelmiş ve kıkırdağına binen aşırı yükler azaltılmış olur.

Ameliyat sonrası ciddi bir fizik tedavi gereksinimi vardır.

Diz önü ağrısından korunma;

Ön diz ağrılarından korunmak için günlük yaşamda yapılması gerekenleri aşağıda özetlemeye çalıştım.

  1. Formda kalın; Fazla kiloların olmaması dize binen yüklerin aşırı olmaması sağlar. Bunun için düzenli egzersiz yapın. Egzersiz öncesi 5 dakika ısının. Bunları uygun ayakkabılar ile yapın.
  2. Germe egzersizleri yapın; Diz etrafı kasları için germe egzersizleri yapın.
  3. Temponuzu yavaş arttırın; Egzersiz yoğunluğunu aniden aşırı bir biçimde arttırmayın.
  4. Dizinize aşırı yük bindiren egzersizlerden uzak durun; Diz çevresi adelelerini kuvvetlendirmek için yapılan bacak bükme ve bacak bastırma hareketlerinde dizinizin bükme açısını 0-45 derece arasında ve ayak uçları dışarı bakar pozisyonda tutun. Kalça ayırma hareketini yapmayın.